In Suriname ontbreekt het blinde en slechtziende kinderen aan veel. De Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden (CBB) in Ermelo biedt de helpende hand door onder andere lesboeken om te zetten in braille en het maken van audioboeken. Hoofd Communicatie Martin van Emous: “Sinds 1975 is het feitelijk achteruitgegaan.”
door John van Enckevort
Lesmateriaal in braille maakt het verschil
We zijn in 1912 opgericht met als doel brailleboeken via een bibliotheek beschikbaar te stellen voor blinde mensen. Tegenwoordig lenen we nog steeds uit, maar zijn we vooral producent geworden. Hier in Ermelo hebben we onder andere een zeer geavanceerde reliëfprinter staan en vijf brailleprinters met manshoge papierrollen. Hiermee kunnen we een flinke productie bereiken. Verder hebben we dertien drukbezette studio’s – elf hier en twee in Sneek – waar we audioboeken inspreken.
Zo’n zeven jaar, sinds 2019. We hebben natuurlijk die historische connectie met Suriname, daarnaast is het een voordeel dat Nederlands de officiële taal is waarin wordt lesgegeven. Met hulp van lokale organisaties zoals de Nationale Stichting voor Blinden en Slechtzienden in Suriname (NSBS) ondersteunen we met name schoolkinderen met een visuele beperking. Dat doen we onder andere door lesboeken om te zetten naar braille. Eind 2025 kregen we van de KSBS subsidie voor ons werk daar.
Van de naar schatting 17 duizend blinden en slechtzienden in het land zijn er slechts zo’n 150 in beeld bij de NSBS. Vrijwel uitsluitend in de hoofdstad Paramaribo, in de binnenlanden worden ze niet bereikt. Sterker nog, daar heerst nog een taboe op blindheid. Deze kinderen worden vaak thuisgehouden en gaan niet naar school. We zoeken naar mogelijkheden om hen te bereiken, maar dat is erg lastig. Vanuit de overheid komt ook geen steun, Suriname zit sinds een aantal jaren in een diepe economische crisis.
Er is een groot tekort aan lesmateriaal in braille. Hierdoor kunnen blinde leerlingen niet goed meedoen in het onderwijs. Logischerwijs raken ze daardoor op achterstand, en dat is schrijnend.
De afgelopen twee jaar hebben we bijvoorbeeld een aantal Surinaamse schoolboeken omgezet naar braille en naar Suriname gestuurd voor blinde en slechtziende kinderen in het reguliere onderwijs. Vaak krijgen zij hun materiaal in braille te laat, of helemaal niet. Brailleboeken zijn extreem belangrijk. Zonder braille raken kinderen hun woordbeeld kwijt – en dan ben je in wezen analfabeet.
Zeker, ik heb er langer geleden zelfs een half jaar gewoond. Afgelopen februari was ik er nog, namens de CBB. We wisten dat de pc waarmee de brailleprinter werd aangestuurd, kapot was. Die draaide nog op Windows95, dus dat zat er een keer aan te komen. Een nieuwe printer was er wel, maar zonder de juiste brailleer-software. Ik heb een Duxbury-licentie meengenomen en geïnstalleerd. Nu kunnen ze weer printen. Bovendien kunnen de NSBS-medewerkers deze software op een laptop zetten en thuis het werk alvast voorbereiden. Hoeven ze op kantoor alleen nog maar de printer aan te zetten. 
