peuter- en kinderrevalidatie

Door spel wordt de ontwikkeling van het kind gestimuleerd bij de peuter- en kinderrevalidatie.

‘Het is de uitdaging om peuters aan het ontdekken te krijgen’

Het lokaal van de peuterrevalidatie is gevuld met kleurrijk speelgoed, zo opgesteld dat blinde en slechtziende kinderen er hun weg in kunnen vinden. “Spelen is heel belangrijk voor de ontwikkeling van het kind”, zegt Anca Hartkamp. Zij is ontwikkelingstherapeut van de peuter- en kinderrevalidatie van Visio in Haren. Twee ochtenden in de week wordt de vierjarige Milan Possemis hier begeleid. Hij is blind.

door Thea Westerbeek | foto’s Yvonne de Noord

De begeleiding van slechtziende en blinde kinderen en hun ouders begint al als de kinderen nog heel klein zijn. Anca Hartkamp en haar collega’s bezoeken de kleintjes dan thuis en op de peuterspeelzaal. “We kunnen ze voorschools al heel veel meegeven.” Blinde kinderen leren via gehoor, tast en taal. Veel van wat de kinderen thuis en op de peuterrevalidatie doen, is een voorbereiding op het leren van braille.

Concentratie

Er werken twee therapeuten op een groepje van vijf, zodat de peuters in een veilige setting maximale aandacht krijgen. “In zo’n kleine groep zijn weinig prikkels. Daardoor kunnen de peuters zich goed concentreren. Concentratie is heel belangrijk om te kunnen leren”, zegt de ontwikkelingstherapeut.

Slechtziende kinderen leren zo goed mogelijk te kijken met het weinige zicht dat ze hebben. Voor hen is kleurrijk speelgoed belangrijk, zoals blokken met felle kleuren en verschillende vormen, mozaïek of vier-op-een-rij. En contrastrijke afbeeldingen, zoals Nijntje. Voor blinde kinderen is er speelgoed dat geluid maakt (geluidenkokers, de ballenbaan). Verschillende voorwerpen – schijfjes met gladde en ruwe texturen – helpen om de fijne motoriek en de tast te stimuleren.

Delen

Anca Hartkamp: “Milan is een vrolijk jongetje, dat sterk reageert op geluid. Blinde kinderen zijn geneigd om te blijven ‘frutselen’ met speelgoed, bij voorkeur als dat geluid maakt. Ze hebben geen weet van hun omgeving, zijn daardoor niet nieuwsgierig, en het is de uitdaging om hen aan het tasten en ontdekken te krijgen.” Voor blinde kinderen is tast heel belangrijk, maar ook hun wereldoriëntatie, taal- en sociaal-emotionele ontwikkeling. “Milan leerde hier om zich bewust te worden van andere kinderen, om speelgoed te delen. Een blind kind ziet het niet als bijvoorbeeld speelgoed weggepakt wordt. Daarom houden ze het voor zichzelf. Hier leren ze om te geven. En om rustig in de kring te zitten, op hun beurt te wachten en te luisteren. Ook de gewone dagelijkse handelingen krijgen ze mee, zoals jas aantrekken en tas pakken. Inmiddels praat Milan goed, hij loopt zelf door de school – je ziet hem zich ontwikkelen!”

’We leerden allebei’

Ouders ontdekken vaak al in een vroeg stadium dat hun kind slechtziend of blind is, vooral doordat het geen oogcontact maakt. Via een verwijzing naar de oogarts komen ouders met hun kinderen dan bij de peuterrevalidatie van Visio terecht.

Milan Possemis kreeg als baby van vier maanden een hersenbloeding, die blindheid veroorzaakte. “Toen al kregen we begeleiding van Visio”, vertelt zijn moeder Natasja Slagter. “Daar leerden we allebei veel van. Ik kreeg bijvoorbeeld gekleurde lampjes om in Milans ogen te schijnen om de hersenen te prikkelen. Ik stimuleerde hem zich om te rollen. Met de babywalker leerde Milan lopen. Ik moest alles wat ik deed benoemen, zodat Milan zijn omgeving leerde kennen en zijn taal ontwikkelde. Ik doe dat bij mijn andere kind ook automatisch, hoewel dat niet nodig is: ‘mama trekt nu je sokken aan, mama haalt de vaatwasser leeg’.

Milan was vroeger een druk kind, dat soms gefrustreerd was als wij niet begrepen wat hij wilde. Nu is hij rustiger en kan hij zich goed uiten. Op de peuterrevalidatie leerde hij met allerlei materialen en structuren, zoals karton, watjes, vormen en spelletjes, zijn omgeving aftasten. Hij werd geduldiger, kon stilzitten, luisteren en meedoen met de andere kinderen. Ik vind het heel fijn dat wij thuis al vroeg begeleiding kregen, waardoor Milan zich zo goed kon ontwikkelen.”